Nowotwory u kobiet

bg

NOWOTWORY U KOBIET

Nowotwory to choroby przewlekłe, na które zapadają przeważnie osoby w podeszłym wieku. Nie jest to jednak regułą ze względu na występowanie wielu czynników ryzyka związanych ze stylem życia takich jak: złe nawyki żywieniowe, uleganie nałogom, stres, niewielka aktywność fizyczna, narażenie się na działanie substancji szkodzących organizmowi. Powstają w wyniku nieprawidłowego podziału komórek za sprawą mutacji genów, co wywoływane jest właśnie różnymi czynnikami rakotwórczymi. Wówczas powstałe komórki błędnie reagują na sygnały organizmu i z czasem, podczas kolejnych mutacji przeradzają się w złośliwą odmianę.

Choroba w wielu przypadkach i w zależności od organu, który zaatakowała, może być dziedziczna. Łagodna odmiana rozwija się powoli i bezprzerzutowo, co sprawia że jest całkowicie wyleczalna po chirurgicznym usunięciu wadliwej tkanki. Natomiast złośliwa odmiana szybko rośnie, znacznie różni się budową od zdrowych komórek, rozprzestrzenia się na pobliskie narządy i z krwią lub limfą na odległe tkanki. Przerzuty powodują nawrót choroby i przeważnie źle rokują.

 

Genetyka

rakjajnikabadaniaUszkodzone geny przekazują wadliwą informację genetyczną potomstwu. Dlatego u osób, w rodzinach których często występuje ta choroba zaleca się przeprowadzenie badań genetycznych, aby wykryć ryzyko, dobrać odpowiednie metody profilaktyczne i kontrolować stan zdrowia. Ogólnie nowotwory bywają dziedziczne w 5-10% przypadków. Jednak zależy to od narządu, gdyż przykładowo jeśli dotyczy płuc, ryzyko wystąpienia choroby zwiększa się nawet do 60%. Pozytywny wynik takiego badania nie jest jednoznaczny z tym iż rak wystąpi w naszym organizmie. Badania jedynie sprawdza czy w konkretnym genie wystąpiła mutacja zwiększająca ryzyko zachorowania. Wykazanie takiej mutacji może nas skłonić do zmiany trybu życia, na taki który poprawi nasze zdrowie czy podjęcia działań profilaktycznych (nawet z opcją ekstremalna czyli np usunięcia piersi w przypadku ryzyka wystąpienia guza).

Szczególne podejrzenia odnośnie przyczyn genetycznych dotyczą zachorowań osób w młodym wieku lub gdy wystąpiły u kilku członków rodziny. Analiza sekwencji DNA z krwi lub wymazu z jamy ustnej pozwala zdiagnozować uszkodzenie genów np. BRCA1 i BRCA2, które odpowiedzialne są za raka piersi (ale nie tylko). Jednak trzeba pamiętać, że za nowotwór odpowiadają różne geny, dlatego potrzebne są szczegółowe badania. Choroba powstaje bowiem nie tyko za sprawą przekazywania jej z pokolenia na pokolenie, ale także występowania i nasilenia czynników rakotwórczych np. stylu życia, diety, nałogów. A im szybciej się ją zdiagnozuje, tym większe są szanse na całkowite wyleczenie.

 

Trochę statystyki

Nowotwory to druga co do częstotliwości występowania przyczyna zgonów w Polsce zaraz po chorobach układu krążenia. U aż 21,5% kobiet, które zmarły w 2000 roku zdiagnozowano raka narządów. Umieralność wśród polskich kobiet na różne odmiany nowotworu jest wciąż wysoka w porównaniu do innych krajów Unii Europejskiej. W 2010 roku odnotowano 40793 zgony na złośliwą odmianę tej choroby.

Wśród przyczyn wymienia się głównie brak świadomości dotyczącej tego, jak ważne są badania profilaktyczne (na przykład mammografia i cytologia) oraz moda na palenie tytoniu (1/3 zachorowań!). Według badań Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny (z 2010 roku) zaatakowane przez chorobę organy, których pacjenci najczęściej umierają to:

  • tchawica, oskrzela, płuca (23,6%)
  • sutek, pierś (19,8%)
  • jelito grube (16,2%)
  • szyjka macicy (7,1%)
  • żołądek (6,4%)